5 LƯU Ý KHI CHĂM NÁI BẦU GIÚP GIẢM HAO HỤT SAU SINH HIỆU QUẢ NHẤT
Giai đoạn mang thai của heo nái quyết định trực tiếp đến số lượng và chất lượng heo con sinh ra, đồng thời ảnh hưởng lớn đến khả năng phục hồi của nái mẹ. Nếu không có kỹ thuật chăm sóc đúng cách, tỷ lệ hao hụt sau sinh sẽ rất cao. Chính vì vậy, việc thấu hiểu và áp dụng đúng các kỹ thuật chăm nái bầu là “chìa khóa vàng” giúp các chủ trang trại tối ưu hóa năng suất, bảo vệ dòng vốn và nâng cao lợi nhuận chăn nuôi.
Bài viết này sẽ chia sẻ 5 lưu ý khi chăm nái bầu giúp giảm hao hụt sau sinh nhằm đảm bảo đàn heo con khỏe mạnh, nái mẹ nhiều sữa và đẻ thuận lợi.
1. Kiểm soát thể trạng nái bầu (Body Condition Score – BCS)
Kiểm soát thể trạng nái bầu là yếu tố quan trọng hàng đầu trong suốt thai kỳ. Điểm thể trạng lý tưởng (BCS) của heo nái nên duy trì ở mức khoảng 3/5 (lưng thẳng, không quá gầy, không tích mỡ dày).
- Nếu nái quá gầy: Thai nhi sẽ phát triển kém, heo con sinh ra nhẹ cân, nái ít sữa sau sinh và làm tăng tỷ lệ chết sơ sinh.
- Nếu nái quá béo: Nái thường khó đẻ, thời gian sinh kéo dài, tăng nguy cơ đè non (đè chết con), giảm lượng ăn sau sinh và dễ gặp các vấn đề nguy hiểm như viêm tử cung hoặc viêm vú.
2. Dinh dưỡng đúng theo từng giai đoạn mang thai
Nhu cầu dinh dưỡng của heo nái thay đổi liên tục theo từng giai đoạn thai kỳ. Việc chia nhỏ chế độ ăn là chìa khóa vàng trong 5 lưu ý khi chăm nái bầu giúp giảm hao hụt sau sinh.
Giai đoạn đầu thai kỳ (Từ ngày 0 đến ngày 84)
- Mục tiêu: Giữ ổn định phôi thai, không làm tăng thể trạng của nái quá nhanh.
- Chế độ: Cho ăn vừa phải, duy trì hàm lượng Protein từ 13% – 15%, tránh tăng năng lượng quá cao trong khẩu phần.
Giai đoạn cuối thai kỳ (Từ ngày 85 đến trước khi đẻ)
Đây là giai đoạn thai phát triển rất nhanh, chiếm đến khoảng 70% khối lượng thai của cả thai kỳ.
- Cần tăng cường: Protein chất lượng cao, Lysine, Canxi – Photpho, Vitamin ADE và các khoáng chất thiết yếu (Zn, Se, Fe).
- Hệ quả nếu thiếu hụt: Thiếu dinh dưỡng cuối thai kỳ dẫn đến heo con nhẹ cân, yếu sức khi sinh ra và giảm khả năng bú sữa đầu.
3. Tiêm phòng và tẩy giun đúng thời điểm
Để bảo vệ toàn diện cho cả nái mẹ và đàn heo con sau sinh, lịch vaccine và phòng ký sinh trùng cần được tuân thủ nghiêm ngặt.
- Tiêm phòng vaccine: Tùy theo dịch tễ từng trại, nái mang thai thường được tiêm các loại vaccine như E.coli, Clostridium, Parvo, Lepto, PRRS, dịch tả… trước khi sinh khoảng 2 – 4 tuần. Việc này giúp heo con nhận được kháng thể thụ động tối đa qua nguồn sữa đầu.
- Tẩy giun sán: Nên thực hiện cho nái trước khi sinh khoảng 10 – 14 ngày nhằm giảm thất thoát chất dinh dưỡng của mẹ, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm ký sinh trùng sang heo con sau khi chào đời.
4. Cho nái vận động hợp lý
Nhiều trang trại có thói quen nuôi nhốt nái bầu hoàn toàn trong cũi chật hẹp, điều này rất nguy hại. Nái mang thai nếu bị nhốt hoàn toàn rất dễ bị táo bón, yếu cơ, dẫn đến tình trạng đẻ khó và giảm sức bền trong quá trình sinh sản.
- Giải pháp: Nên cho nái vận động nhẹ nhàng khoảng 20 – 30 phút mỗi ngày.
- Lợi ích: Vận động hợp lý giúp tăng cường tuần hoàn máu, giảm táo bón, tăng trương lực cơ tử cung, từ đó hỗ trợ quá trình sinh nở diễn ra thuận lợi, nhanh chóng, giảm tỷ lệ thai chết ngạt.
5. Chuẩn bị môi trường và chuồng đẻ tối ưu
Lưu ý cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng trong quá trình chăm nái bầu là chuẩn bị một môi trường đẻ an toàn, sạch sẽ:
- Vệ sinh, sát trùng chuồng đẻ trước khi chuyển nái lên từ 5 – 7 ngày để đảm bảo điều kiện tốt nhất cho chăm nái bầu giai đoạn cuối thai kỳ.
- Đảm bảo chuồng trại thoáng mát vào mùa hè, ấm áp vào mùa đông, tránh gió lùa trực tiếp để hỗ trợ hiệu quả quá trình chăm nái bầu và hạn chế stress cho nái.
- Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ đỡ đẻ như bột lăn, kháng sinh chống viêm cho nái, kẹp rốn, đèn sưởi cho heo con nhằm đảm bảo an toàn trong quá trình chăm nái bầu và chăm sóc heo con sau sinh.
