10 bệnh thường gặp ở bò, trâu và cách phòng ngừa hiệu quả
Trong chăn nuôi hiện nay, việc nhận biết sớm các bệnh thường gặp ở bò và trâu đóng vai trò rất quan trọng. Dịch bệnh không chỉ làm giảm năng suất, chậm tăng trọng mà còn gây thiệt hại kinh tế lớn cho người chăn nuôi. Đặc biệt, khi thời tiết thay đổi thất thường hoặc chuồng trại không được vệ sinh tốt, nguy cơ bùng phát dịch bệnh càng cao.
Dưới đây là 10 bệnh phổ biến mà người nuôi bò, trâu cần lưu ý cùng với những biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
1. Bệnh lở mồm long móng
Lở mồm long móng là một trong các bệnh thường gặp ở bò và trâu có khả năng lây lan rất nhanh. Bệnh do virus gây ra và có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi.
Triệu chứng
- Sốt cao từ 40 – 41°C.
- Xuất hiện mụn nước ở miệng, lưỡi và kẽ móng.
- Chảy nhiều nước dãi.
- Đi lại khó khăn, bỏ ăn.
Cách phòng ngừa
- Tiêm vaccine định kỳ theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
- Cách ly gia súc mới nhập đàn.
- Khử trùng chuồng trại thường xuyên bằng các loại sát khuẩn chuyên dụng.
- Hạn chế người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi khi có dịch.
2. Bệnh tụ huyết trùng
Đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thường xuất hiện vào mùa mưa hoặc khi thời tiết thay đổi đột ngột.
Triệu chứng
- Sốt cao.
- Khó thở, thở nhanh.
- Sưng vùng cổ, yếm.
- Chảy nước mũi có lẫn bọt hoặc máu.
Cách phòng ngừa
- Tiêm phòng vaccine đầy đủ.
- Bổ sung vitamin và khoáng chất giúp tăng sức đề kháng.
- Giữ chuồng trại khô ráo, sạch sẽ.
3. Bệnh viêm da nổi cục
Bệnh viêm da nổi cục xuất hiện ngày càng nhiều trên đàn bò và gây ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh trưởng.
Triệu chứng
- Sốt cao.
- Xuất hiện các nốt sần trên da.
- Giảm ăn, giảm sản lượng sữa.
- Hạch lympho sưng to.
Cách phòng ngừa
- Tiêm vaccine phòng bệnh.
- Diệt côn trùng như ruồi, muỗi, ve vì đây là tác nhân truyền bệnh.
- Cách ly bò mắc bệnh.
4. Bệnh viêm phổi
Viêm phổi là bệnh hô hấp phổ biến trong danh sách các bệnh thường gặp ở bò, nhất là vào thời điểm giao mùa.
Triệu chứng
- Ho kéo dài.
- Chảy nước mũi.
- Khó thở.
- Sốt và bỏ ăn.
Cách phòng ngừa
- Giữ chuồng thông thoáng nhưng tránh gió lùa.
- Không để nền chuồng ẩm ướt.
- Bổ sung vitamin C và điện giải khi thời tiết thay đổi.
5. Bệnh chướng hơi dạ cỏ
Bệnh thường xảy ra khi bò, trâu ăn quá nhiều cỏ non hoặc thức ăn lên men.
Triệu chứng
- Bụng bên trái phình to.
- Khó thở.
- Bò đứng không yên, thường nhìn về phía bụng.
- Có thể chết nhanh nếu không xử lý kịp.
Cách phòng ngừa
- Không cho ăn quá nhiều cỏ non sau mưa.
- Kết hợp thức ăn thô xanh với thức ăn tinh.
- Cho gia súc vận động thường xuyên.
6. Bệnh tiêu chảy
Tiêu chảy thường gặp ở bê, nghé non nhưng cũng có thể xảy ra trên gia súc trưởng thành.
Triệu chứng
- Phân lỏng nhiều nước.
- Mất nước.
- Mệt mỏi, bỏ ăn.
- Sụt cân nhanh.
Cách phòng ngừa
- Đảm bảo nguồn thức ăn và nước uống sạch.
- Vệ sinh máng ăn, máng uống hằng ngày.
- Tẩy uế chuồng trại định kỳ.
7. Bệnh ký sinh trùng đường máu
Đây là bệnh do ve, mòng truyền sang bò và trâu.
Triệu chứng
- Sốt cao.
- Niêm mạc nhợt nhạt.
- Nước tiểu sẫm màu.
- Gầy yếu nhanh chóng.
Cách phòng ngừa
- Phun thuốc diệt ve định kỳ.
- Vệ sinh khu vực chăn thả.
- Kiểm tra sức khỏe đàn gia súc thường xuyên.
8. Bệnh sán lá gan
Sán lá gan làm giảm khả năng sinh trưởng và gây thiệt hại kinh tế lớn.
Triệu chứng
- Gầy yếu.
- Thiếu máu.
- Lông xù, da khô.
- Giảm khả năng sinh sản.
Cách phòng ngừa
- Tẩy ký sinh trùng định kỳ.
- Không chăn thả ở vùng nước tù đọng.
- Quản lý nguồn thức ăn xanh sạch.
9. Bệnh viêm vú ở bò sữa
Đối với các trang trại bò sữa, viêm vú là bệnh thường gặp và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.
Triệu chứng
- Bầu vú sưng nóng.
- Sữa có cục lợn cợn hoặc đổi màu.
- Bò đau khi vắt sữa.
- Giảm sản lượng sữa.
Cách phòng ngừa
- Vệ sinh núm vú trước và sau khi vắt.
- Dụng cụ vắt sữa phải được sát trùng.
- Phát hiện và điều trị sớm khi có dấu hiệu bất thường.
10. Bệnh ghẻ và ve ký sinh ngoài da
Bệnh do các loại ký sinh trùng ngoài da gây ra, dễ lây lan trong đàn.
Triệu chứng
- Ngứa nhiều.
- Rụng lông từng mảng.
- Da dày lên và xuất hiện vảy.
- Gia súc gầy yếu do mất máu.
Cách phòng ngừa
- Tắm và vệ sinh gia súc định kỳ.
- Phun thuốc sát trùng khu vực chuồng nuôi.
- Sử dụng thuốc đặc trị ve, ghẻ theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.
Cách giảm nguy cơ mắc bệnh cho đàn bò, trâu
Ngoài việc nhận biết các bệnh thường gặp ở bò, người chăn nuôi nên thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng bệnh như:
- Tiêm vaccine đầy đủ theo lịch.
- Khử trùng chuồng trại mỗi tuần từ 1 – 2 lần.
- Cung cấp khẩu phần ăn cân đối, đủ dinh dưỡng.
- Đảm bảo nguồn nước sạch.
- Cách ly gia súc mới nhập hoặc có dấu hiệu bệnh.
- Tẩy giun sán và ký sinh trùng định kỳ.
- Theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi hằng ngày để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.
Việc chủ động phòng bệnh luôn mang lại hiệu quả cao hơn rất nhiều so với điều trị. Khi phát hiện bò hoặc trâu có biểu hiện sốt, bỏ ăn, khó thở hoặc đi lại bất thường, người chăn nuôi nên liên hệ cán bộ thú y để được tư vấn và xử lý kịp thời, tránh lây lan cho cả đàn.
